Skip to content Skip to footer

زنجیرەی چاوپێکەوتن: تابووەکان و کۆمەڵگا

یارا ئەل چەهید، توێژەری هاوبەش لە Sharq.Org باس لە ئەزموونەکانی لە بەرهەمهێنانی کۆمەڵەی مێژووی زارەکی ‘تابۆ و کۆمەڵگا’ و ئاسانکاری بۆ پەرەپێدانی Collectiva Shamila، ئەو گروپە ژن و گەنجانەی کە هاوکاریان کردووە بۆ لێکۆڵینەوە و بەڵگەنامەکردنی کاریگەرییەکان لە تابۆکانی گەشەپێدان لە ناوچەی عەرەبی و بیرکردنەوە و دەستکەوتەکانیان دەکات. لەسەر ئەم پلاتفۆرمەدا کە بە شێوەیەکی گونجاو بە ناوی Taboohat بڵاو دەکرێنەوە.

سڵاو.  من ناوم یارا ئەل چەهیدە.  لە ڕۆڵی خۆمدا وەک توێژەری هاوبەش لە Sharq.Org چاوپێکەوتنم سەبارەت بە تابۆ و گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی لەگەڵ ژنان لە وڵاتە جیاوازەکانی ناوچەی عەرەبیدا ئەنجامدا.  ئەو ژنانە لە ئەندامانی گرووپێک بوون کە لەلایەن کۆمپانیای Sharq.Org بە هاوکاری ئەلێکساندرا ساندێلز فیرما و ئەنیستیتۆی سویدی دەستپێشخەری و پەروەردەکرابوون.

جگە لە ئاسانکاری بۆ ئەو کۆبوونەوە هەفتانەیانەی کە ئەندامانی Collectiva سەرقاڵی بیرکردنەوە و دروستکردنی بیرۆکە و ناوەڕۆک بۆ Tabohat.org بوون، چێژم لەو ئیمتیازە وەرگرت کە یەک بە یەک لەگەڵ هەندێک لە ئەندامەکان قسەم کرد و لە ئەزموون و بیرکردنەوە تاکەکەسییەکانیان سەبارەت بە تابۆکان بکۆڵمەوە، بەتایبەتی ئەوانەی کە هەست بە کاریگەری گەشەسەندن بکەن لە وڵاتەکەیاندا.  چاوپێکەوتنەکان پێکەوە وەک کۆمەڵەیەک بە ناوی ‘تابۆ و کۆمەڵگا’ بڵاوکرانەوە کە لە پلاتفۆرمی مێژووی زارەکی Tarikhi.Org بڵاوکراونەتەوە.

چاوپێکەوتنەکان بریتین لە چالاکڤان و ئەکتەرەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی کە لە ئێستادا لە سەر بابەتی ئاستەنگدار کاردەکەن، ئەم بابەتانەن: شەڕ و ململانێکانی یەمەن، لیبیا و سووریا؛  قەیرانی فرەلایەنەی لوبنان کە خەریکە کاریگەری خۆی لەسەر پەراوێزخراوترینەکان بەجێدەهێڵێت، لەنێویاندا کرێکارانی کۆچبەر، پەنابەران و ئەو کەسانەی ئارەزووی سێکسی جیاوازیان هەیە؛  ناسەقامگیری عێراق یان ناسنامەی ئەمازیغی کە لە مێژە لە مەغریبدا چەوساوەتەوە.

چاوپێکەوتنەکان بە زمانی عەرەبی ئەنجامدراون و بۆیە ئێمە ئەم پۆدکاستەمان بە زمانی ئینگلیزی بەرهەم هێنا بۆ ئەوەی تێڕوانینێکی گشتی لە هەندێک لەو چەمک و ئەزموونانەی کە چاوپێکەوتنەکانمان هاوبەشیان کردووە، پێشکەش بە کەسانی غەیرە عەرەبی بکەین.  بەڵام دەتوانن نووسراوی تەواوی چاوپێکەوتنەکان بە زمانی ئینگلیزی بخوێننەوە، هەروەها بە زمانی عەرەبی ڕەسەن، لە ماڵپەڕی Tarikhi.org

لەکاتێکدا گوێم لە ئەزموونی چاوپێکەوتنەکان بوو کاتێک لەگەڵیان قسەم دەکرد، بە جۆرێک هەستم دەکرد بەشێک بم لە گەشتەکەیان، پڕ بووم لە چیرۆکی بچووک و ئاستەنگ و سەرکەوتنە بچووک و گەورەکان.  زیاتر فێربووم دەربارەی کۆنتێکستەکانیان، نەمانی ناڕوونیی کۆنەپەرستانە ، وێرانکردنی تابۆکان و لە نزیکەوە سەیری ئەوەم کرد کە چۆن تابۆیە کۆمەڵایەتییە جۆراوجۆرەکان کێشێکی قورس بەسەر ژیانی ڕۆژانەیاندا دەسەپێنن.

وێنەیەک لە سۆشیال میدیا ژنێکی ناچار کرد لە عێراق بۆ ئەوەی لە گوندەکەی خۆی بگوازێتەوە، چونکە ئاشکراکردنی ڕوخساری خۆی بۆ هەمووان، تابۆیەک بوو بۆ ئەو.  شاعیرێکی ئەسلەم لە عێراق ناچار بوو واز لە شیعر بهێنێت، چونکە بە فۆرمێکی هونەری تایبەت بە پیاوان دادەنرێت.  توێژەرێکی کۆمەڵایەتی لە یەمەن ناسنامەیەکی ساختەی بەکارهێنا بۆ ئەوەی لە خاڵێکی پشکنین لەگەڵ هاوکارێکی پیاودا تێپەڕێت، چونکە ژنان تەنها دەتوانن بە سەرپەرشتیاری پیاوەوە بەناو وڵاتدا گەشت بکەن.  چالاکڤانێک لە لیبیا کە خەریکی پەرەپێدانی ئازادی ئایینی بوو، تۆمەتبار کرا بە هاوڕەگەزباز و بڵاوکردنەوەی بێدینی، کە هەردووکیان تابۆی کۆمەڵایەتین و زیندانی کرا.  ئەمانە لە نێو ئەو ئەزموون و چیرۆکە زۆرانەی کە لەم زنجیرە پۆدکاستەدا  سێ ئەڵقەییەدا هاوبەش کراوە  و لەلایەن ڕۆژنامەنووسی سویدی ئەلێکساندرا ساندێلزەوە بەرهەم هێنراوە و گێڕدراوەتەوە.

بانگهێشتتان دەکەم کە گوێ لە زنجیرەکە بگرن و زیاتر دەربارەی تابۆ کۆمەڵایەتییەکان ڕاستەوخۆ لەو کەسانەوە بزانن کە کاریگەرییان لەسەرە، و دەربارەی ئەوەی کە چۆن ئەم چالاکوانە بنەڕەتییانە تەحەدای ئەو سیستەمە دەکەن کە هێندە ڕەگیان لە نادادپەروەریدا هەیە کە تەنانەت ڕێکەوتننامە نێودەوڵەتییەکان نەیانتوانیوە ئاستەنگیان بۆ دروست بکەن و بیانگۆڕن.

هەروەها بانگهێشتتان دەکەم بۆ گوێگرتن لە تۆمارەکانی چاوپێکەوتنە ڕەسەنەکان و خوێندنەوەی وەرگێڕانەکان بە زمانی عەرەبی و ئینگلیزی لە Tarikhi.Org.  ئێمە لە Sharq.org باوەڕمان بە هێز و بەهای چیرۆک هەیە بۆ خستنەڕووی گێڕانەوەیەکی جێگرەوە و هەژاندنی دۆخی ئێستا و شکاندنی قۆرخکاری چیرۆکگێڕان کە لەمێژە لەلایەن ئەرشیڤی فەرمییەوە پاسەوانی دەکرێت.

Show CommentsClose Comments

Leave a comment

 

This thought and resource space explores both the impact of taboos that promote discrimination and the role of youths in promoting inclusion through incremental change.

Taboohat

powered by Sharq.Org