لە یاسای بنەڕەتی مەراکشدا چەندین بابەت تەرخانکراوە بۆ هاووڵاتیبوون و بەشداریکردن، بەتایبەت بەشی ١٢ کە جەخت لەسەر ڕۆڵی ئەنجوومەنەکان دەکاتەوە لە چوارچێوەی دیموکراسی بەشدارانەدا. مادەکانی ١٤ و ١٥ مافی پێشکەشکردنی داواکاری بۆ یاسادانان بە هەموو هاووڵاتیان و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی دەدات. مادەی ١٣٦ داوا لە ئەنجوومەنە نیشتماننیەکان دەکات میکانیزمی بەشداریکردن بۆ گفتوگۆ و ڕاوێژکردن دابنێن بۆ ئاسانکاری بۆ بەشداریکردنی هاووڵاتیان و ئەنجوومەنەکان لە ئامادەکردن و بەدواداچوونی بەرنامەکانی گەشەپێدان.
بەڵام ئامارەکانی کۆمیساریای باڵای پلاندانان (دەزگایەکی فەرمی بەرپرسی ئامار و ڕاپرسییە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان) ئاشکرایکردووە کە لەسەدا ٧٠ی گەنجان لە مەراکش متمانەیان بە ئەگەری کردەوەی سیاسی نییە. لەسەدا پێنج باوەڕیان بە کاری حیزبی نییە و تەنیا لەسەدا یەکیان لەناو پارتە سیاسییە دامەزراوەکاندا خەریکی چالاکیی سیاسین. ئەمەش سەرەڕای بەردەستبوونی یاسا و میکانیزمە یاساییەکان، بە ڕوونی دوودڵی گەنجان لە بەشداریکردن لە کەرتی سیاسیدا پیشان دەدات. ئەمەش وامان لێدەکات متمانەمان بە پارتە سیاسییەکان و بەرنامەکانی هەڵبژاردنیان لەدەست بدەین، کە زۆرجار بەهەموو شێوازێکەوە یارمەتیدەری ناڕازیبوونی گەنجان دەدات.
بە پێچەوانەی نەوەکانی پێشوو کە سەرەڕای بارودۆخی سەختی گۆڕەپانی دەستپێشخەرییان کرد بۆ بەشداریکردن لە هەڵبژاردنەکاندا و لە ڕێگەی کۆمەڵێک کەناڵ وەک حیزب و سەندیکا و فیدراسیۆن و یانەکان و میدیاکانەوە گرنگییان بە کاروباری گشتی وڵات دەدا، نەوەی نوێ بە سادەیی پیشانی دەدەن کەمتر ئارەزووی بەشداریکردن لە سیاسەتدا دەکەن.




