لە عێراقدا ژنان لە هەموو هەنگاوێکی ژیانیاندا ڕووبەڕووی چەندین ئاستەنگ دەبنەوە، بەو پێیەی زۆرجار وەک ئەو کەسانە سەیر دەکرێن کە بەرپرسن لە پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی کۆمەڵگاکەمان. لە ژینگەیەکی وەک عێراقدا کە پیاوان زاڵن، ژنان دەبێت زیاتر کار بکەن بۆ ئەوەی خۆیان لە شوێنی کاردا بسەلمێنن. لە هەمان کاتدا ژنانی ئێرە وەک چاودێرانی خێزان و ماڵی خێزانیش سەیر دەکرێن. لێرەوە ژن دەبێت هەم کاروباری خێزانەکە مامەڵە بکات و بەردەوام تواناکانی خۆی لە شوێنی کارەکەیدا زیاتر لە هاوتەمەنە نێرەکانی بسەلمێنێت. جگە لەو ئاستەنگانە، پرسی هەراسانکردن لە شوێنی کاردا هەیە کە ڕووبەڕووی زۆرێک لە ژنان دەبێتەوە لە عێراق.
پێدەچێت ئازاردانی سێکسی لە شوێنی کاردا هۆکارێکی سەرەکی بێت بۆ ئەوەی بەشێک لە ژنانی عێراقی کارەکانیان بەجێبهێڵن یان بڕیار بدەن لەسەر پلیکانەکانی پیشەیی نەچنە سەرەوە. زۆرێک لە ژنانی ئێرە بەهۆی هەراسانکردنی سێکسی و زارەکی یان تەنانەت زەوتکردنی پارە کارەکانیان لەدەستداوە. ئەوەی کە پێش هەموو شتێک دەگۆڕێت ئەوەیە کە ئەو ژنانەی کە تووشی هەراسانکردن بوون زۆرجار ناچارن شوێنی کار بەجێبهێڵن نەک تاوانبارانی پیاو. ژنەکان لە کۆتاییدا کارەکانیان بەجێدەهێڵن، چونکە ناتوانن لە ژینگەیەکی کارکردنی بەرگە نەگیراودا بەردەوام بن.
ئاریج ئەلناسر، تەمەن 45 ساڵ، دەڵێت بەهۆی هەراسانکردنەوە کارەکەی لە بواری ڕۆژنامەگەریدا لەدەستداوە. ئەو دەڵێت یەکەم ژن نەبووە کە لە شوێنی کارەکەیدا ئازار بدرێت. ئەو کچە ڕەتیکردەوە ببێتە قوربانی کەسێکی هەراسانکەر لە شوێنی کارەکەی و کارەکەی بەجێهێشت. ئەلناسر کە 15 ساڵە کارمەندی میدیایی دێرین بووە، باس لەوە دەکات کە چۆن لەو کاتەوە لە ماڵەوە بووە و لە دوو ساڵی ڕابردوودا هیچ پێشنیارێکی نوێی کاری بۆ نەکراوە. ئەمڕۆ لە بەغدا دەژی و لە ڕووی داراییەوە بە تەواوی پەیوەستە بە هاوسەرەکەی. ئەو قەناعەتی بەوە هەیە کە هەراسانکردن لە زۆرێک لە کەرتەکانی کارکردن لە عێراقدا بەربڵاوە. ئەلناسر هیوادارە کارێکی نوێ بدۆزێتەوە کە ڕێزی لێ بگیرێت و ئازاردان قبووڵ نەکرێت.
بەپێی وتەی ئەنجوومەنی میدیایی ژنانی عێراق، کە گرووپێکی کۆمەڵگای مەدەنییە، بەگوێرەی ڕاپرسییەک کە ڕێکخراوەکە ئەنجامی داوە، نزیکەی 77%ی ژنانی عێراق تووشی هەراسانکردن بوون. بەڵام سەرنجڕاکێشترین بەش لە توێژینەوەکەدا ئەوە بوو کە لەسەدا ٧٨ی ئەو ژنانەی کە بەشدارییان لە ڕاپرسییەکەدا کردووە، ڕایانگەیاندووە کە لە شوێنی کاردا تووشی ئازاردان بوون، بەڵام بەهۆی هۆکاری ئابوورییەوە ناتوانن کارەکانیان بەجێبهێڵن.
بوشرا ئەلزوێنی، وەزیری پێشووی عێراق و مامۆستای زانستە سیاسییەکان، داوای سزادانی توندتر لە بەرامبەر هەراسانکاران دەکات. ئەو دەیەوێت غەرامەی توندتر بۆ ئەو کەسانە ببینێت کە هەراسان دەکەن. بە گوتەی ئەلزوێنی، یاسای کاری عێراقی ئەو یەک یاسایەیە کە بە ڕوونی تاوانی ئازاردانی سێکسی لە شوێنی کاردا دەخاتە ڕوو لە کاتێکدا یاسای سزادانی عێراقی وەک کردەوەیەکی ناشایستە ڕیزبەندی کردووە. هەروەها وەزیری پێشووی عێراق ناڕەحەت بووە بەهۆی ئەوەی عێراق پلەی بەرزی هەیە لە توێژینەوەکانی هەراسانکردن لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.
ئەمڕۆ چەندین ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنی عێراقی هەن کە تیشکیان خستۆتە سەر پاراستنی ژنان و بەرەنگاربوونەوەی ئازاردان. بە گوتەی سۆزان عارف، بەرپرسی ڕێکخراوی تەمکین، زۆرێک لەو سیاسەت و میکانیزمانەی دژی هەراسانکردن کە لە ئێستادا لە شوێنی خۆیانن، بە لاوازی ماونەتەوە و پێویستیان بە بەهێزکردن هەیە بۆ ئەوەی باشتر ژنان بپارێزرێن. عارف جەخت لەسەر گرنگی بەڕێوەبەران و ستافی جێبەجێکار دەکاتەوە کە بە بەرنامەی ڕاهێناندا تێپەڕن لەسەر پرسی هەراسانکردن و ئەوەی کە بۆچی هەرگیز تەحەمول ناکرێ.
لە هەمووی گرنگتر عارف پێی وایە یاسایەکی نوێ کە هەراسانکەران ڕابگرێت، دەبێت دابڕێژرێت و جێبەجێ بکرێت بۆ ئەوەی ژنان لە ڕاستیدا بوێرن بێنە پێشەوە بۆ تۆمارکردنی سکاڵا یان تۆمەتبارکردن. لە ئێستادا ئەو ژنانەی کە لە شوێنی کاردا تووشی هەراسانکردن بوون، زۆرجار لە ترسی ئابڕووچوون یان لەدەستدانی کارەکەیان و داهاتیان، خۆیان لە گرتنەبەری ڕێکاری یاسایی دەپارێزن.
ئازارەکانی ژنان لە کەرتە جۆراوجۆرەکانی کار لە عێراق بەردەوامە. ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی سەندیکاکان کە میکانیزمی پاراستنی کاریگەریان هەبێت و بە گشتی نەبوونی سەروەری یاسا لە وڵاتدا. هەروەها بەهۆی نۆرمە کۆمەڵایەتییەکانەوەیە چونکە ژنان لە ترسدا دەمێننەوە بۆ ناوهێنانی هەراسانکەرەکانیان و تۆمارکردنی سکاڵای یاسایی. بەڵکوو دەبێت ڕووبەڕووی بێکاری ببنەوە یان بەرگەی زەوتکردن و هەراسانکردن بگرن لە شوێنی کارەکانیان.
